St. John's Harbour, zaterdag 25 september 1943 25-09-1943
Liverpool - New York
Duikbootaanvallen voorbij?
Zaterdag 25 september 1943 Toen we om middernacht op wacht kwamen, was het potdik van mist. De andere schepen waren niet te zien. We hadden het witte heklicht branden en natuurlijk bliezen de kolomleiders hun kolomnummers. Om drie uur ’s nachts begon het geleidelijk op te klaren. Eerst waren de sterren te zien, daarna trok de mist weg en werd het glashelder weer met een heldere sterrenlucht. De maansikkel die tussen het laatste kwartier op 21 september en nieuwe maan op 29 september was, gaf nog veel licht. Ook het Noorderlicht werd zichtbaar en nam geleidelijk toe in sterkte. Het vormde een lichte boog die van de kim op 280° tot 20° liep. Het centrum was in de peiling op 330°. Stralenbundels en gestreepte vlokken wezen, straalsgewijs, vanaf die boog naar boven en breidden zich uit tot aan het toppunt, recht boven ons. De kleur van de boog en strepen was lichtgrijs. Het deed denken aan verlichte cirruswolken. De grenzen van de boog waren niet scherp maar konden vrij goed worden geschat. De wind kwam uit het zuiden, kracht 2 à 3, licht golvende zee.
ZIE TEKENING
Vanaf zes uur ’s ochtends was het tot vijf uur vanmiddag uur weer dik van de mist. Na acht uur ’s ochtends, voor het ontbijt, het er maar op gewaagd en lekker gebaad. Die ochtend leken we schoten te horen. De mist hier hangt laag, vanaf het zeeoppervlak net tot de toppen van de masten. Daarboven was de blauwe lucht vaak zichtbaar.
Middaguur: 48° 50’ N., 49° 24’ W., uit een stersbestek, vanochtend genomen door tweede officier Mul. Dit is 60° 153 mijl van St. Johns. In twee etmalen 371 mijl afgelegd. Middag: bar. 1026,6 mb., lucht 13,2°, water 10° C., wind zuidzuidoost 3 à 4.
Oorlogsnieuws Heel goed nieuws. Moskou heeft 224 saluutschoten gelost omdat het door de Duitsers onneembaar geachte Smolensk door de Russen stormenderhand is veroverd. Dit is na Stalingrad de grootste overwinning. Smolensk was op 15 augutus 1941, ten koste van enorme verliezen, door de Duitsers veroverd en het was lange tijd Hitlers hoofdkwartier. Er zijn ten westen van Smolensk tot aan de Poolse grens geen natuurlijke verdedigingswerken meer. Ook Roslavl, ten zuidzuidoosten van Smolensk, is veroverd. En ook Klintsy, op de weg naar Gomel. De Russen zijn al bij Kiev. En meer zuidelijk rukken de Russen ook steeds op. Dit wordt de geweldigste terugtocht van een leger die ooit in de geschiedenis heeft plaats gevonden.
Hevige gevechten van het Vijfde Leger bij Napels, het vordert daar langzaam. Het Achtste Leger heeft Molfetta, aan de Adriatische Zee en ten noorden van Bari, ingenomen. Pisa en Leghorn zijn gebombardeerd. Sinds woensdagmiddag zijn vierduizend ton bommen op twintig Duitse doelen geworpen. Zeven ervan waren zware raids. Op Corsica naderen de Fransen Bastia. Amerikaanse Rangers zijn bij Bastia geland. In de buurt van Corsica zijn 26 Duitse transportvliegtuigen neergeschoten. De Joegoslavische patriotten hebben heel Slovenië in handen. Op één plaats na, waar ze de Duitsers hebben omsingeld. Vliegvelden op Kreta en Rhodos zijn meerdere keren gebombardeerd. De Finse minister van Financiën, Tanner, heeft gezegd dat Rusland wel zou winnen en Finland moest rekenen op een sterke buur en daar goede vrienden mee moet worden. Er zou een eervolle vrede moeten worden bereikt.
Dat ziet er dus hoopvol uit? Maar nu wat anders: hoe zal Holland bevrijd worden? Als daar een geallieerde invasie komt, gaat alles plat. En zo niet, gaan de Duitsers er dan vanzelf uit of verwoesten ze eerst alles? En wat ons betreft: moeten we, na de bevrijding, voedsel halen voor Holland of gaan we misschien op Indië varen om daar troepen naar toe te brengen?
Vanavond om zes uur gingen we met een negen mijls vaart verder. Het langzame konvooi zag ik niet meer. We kregen meteen een ander escorte, waaronder twee jagers, oude Campbell souptins met vier schoorstenen. De SOE - senior officer escort - was de G 95. Ik zag ook de korvet K 138. Misschien is het morgen beter te zien.
Zouden we nu uit de duikbootaanvallen zijn? Het duurde van 20 september heel vroeg tot 24 september ’s avonds. Dus vijf dagen lang. Voor zover we zelf hebben kunnen zien, zijn in die tijd een korvet en vier schepen getorpedeerd.
Doneer!
Zaterdag 25 Sept. ’43. Toen wij op wacht kwamen te middernacht, was het potdik van mist, zoodat de andere schepen niet te zien waren. Wij hadden het witte heklicht branden, en de kolomnummers werden natuurlijk geblazen door de kolomleiders. Te 3 uur v.m. begon het geleidelijk op te klaren: eerst kwamen de sterren omhoog te zien, daarna trok de mist weg, en werd het glashelder weder, heldere sterrenlucht, de maansikkel die tusschen “laatste kwartier” (21 Sept.) en “nieuwe maan” (29 Sept.) was, gaf nog veel licht, terwijl het “Noorderlicht” meteen zichtbaar werd, geleidelijk toenemend in sterkte; het was een lichte boog, van de kim op 280° tot 20° loopend, dus het centrum was in peiling 330°; de hoogste bedroeg slechts 10° aldaar. 1079 Stralenbundels en gestreepte vlokken wezen naar boven vanaf die boog, ietwat straalsgewijze, en breidden zich geleidelijk uit tot bij het “toppunt”, dus recht boven ons. De kleur van boog en streepen was lichtgrijs; het doet je denken aan verlichte cirruswolken. De grenzen der boog waren niet scherp, doch konden vrij goed geschat worden. De wind was Zuid, kracht 2 à 3, licht golvende zee.
ZIE TEKENING BLDZ. 1080
Te 6 uur v.m. weer dik van mist tot 17 uur. Na 8 uur v.m. vóór het ontbijt, het er maar op gewaagd, en lekker gebaad. Des v.m. leken wij wel schieten te hooren. De mist 1081 hier hangt laag: vanaf zeeoppervlak net tot de toppen der masten, daarboven was de blauwe lucht vaak zichtbaar.
M.D.: 48° 50’ N.; 49° 24’ W. (uit een stersbestek, genomen door 2e officier Mul hedenochtend) (d.i. 60° 153 mijl van St. Johns); in 2 etmalen afgelegd 371 mijl. M.D.: bar. 1026,6 mb., lucht 13,2°; water 10° C. Wind ZZO. 3 à 4.
--- Oorlogsnieuws: zeer goed! Moskou geeft 224 saluutschoten, daar ’t onneembaar geachte (d.w.z. door de Duitschers) Smolensk door de Russen stormderhand veroverd is; dit is na Stalingrad de grootste overwinning. Smolensk was 15 Aug. ’41 door de Duitschers veroverd, ten koste van enorme verliezen, het was langen tijd Hitlers hoofdkwartier. Bewesten Smolensk tot de Poolsche grens zijn geen natuurlijke verdedigingswerken meer. Ook Roslavl, ZZO. van Smolensk, is veroverd. En Klintsy, 1082 op de weg naar Gomel, is veroverd. De Russen zijn al bij Kiev. En meer zuidelijk rukken de Russen ook steeds op.- Dit wordt de geweldigste terugtocht van een leger, die ooit in de geschiedenis heeft plaats gehad.-
Het 5e Leger vecht hevig bij Napels, en vordert langzaam. Het 8e Leger nam Molfetta, aan de Adriatische Zee, ten noorden van Bari.- Pisa en Leghorn o.a. zijn gebombardeerd.- Sedert Woensdag-namiddag zijn 4000 ton bommen op 20 Duitsche doelen geworpen; 7 ervan waren zware raids.- Op Corsica naderen de Franschen Bastia; Amerikaansche “Rangers” zijn bij Bastia geland; 26 Duitsche transportvliegtuigen zijn bij Corsica neergeschoten.- De Joegoslavische patriotten hebben geheel Slovenië in handen, behalve 1 plaats, waar zij de Duitschers omsingeld hebben.- Vliegvelden op Kreta en Rhodes zijn meermalen gebombardeerd uit de lucht.- De Finsche minister van Financiën, Tanner, sprak, dat Rusland wel winnen zou; Finland moest rekenen op een sterke buur, en 1083 daar goede vrienden mee worden; een eervolle vrede moest bereikt worden. ---
Dat ziet er dus hoopvol uit? Maar nu wat anders: hoe zal Holland bevrijd worden? Komt daar een gealliëerde invasie, dan gaat alles plat. En zoo niet, gaan de Duitschers er dan zóó uit, of verwoesten zij eerst alles?- En met ons: moeten wij voedsel halen voor Holland, na de vrijmaking, of gaan wij misschien op Indië varen om daar troepen te brengen?-
Vanavond 18 uur gingen wij 9-mijlsvaart verder [1], het “langzame convooi” zag ik niet meer. We kregen toen meteen een ander escorte, o.a. zag ik 2 jagers (oude “Campbell souptins” met 4 schoorsteenen), de S.O.E. was de “G 95”; ook zag ik de korvet “K 138”. Misschien is het morgen beter uit te maken.
1084 Zouden we nu uit de duikboot-aanvallen vandaan zijn? Dat duurde van 20 September heel vroeg, tot 24 Sept. ’s avonds, dus vijf dagen lang. Zoover wij zelf zagen, zijn 1 korvet en 4 schepen getorpedeerd in die tijd. [2] Voor duikbootverliezen, zie bldz. 1085.
[1] Hadden vanaf 20 Sept. avonds, toen het langzame convooi er bij kwam, 7 mijl gedraaid.
[2] Zie bldz. 1097.
