Ile St. Paul, dinsdag 2 december 1941 02-12-1941
Fremantle - Durban
Sinterklaas
Dinsdag 2 december 1941 Vanavond hoorde ik via de BBC dat de Sydney een raider tot zinken had gebracht en daarna zelf werd vermist. Australië zal geld voor een nieuwe Sydney bijeenbrengen. De Duitsers trekken bij Rostov nog steeds terug. De naam van de Duitse raider was Stiermark - van de Nord Deutscher Lloyd - en omgedoopt in de Pommern 41. Hij was in Japan bewapend. De aanval vond plaats op driehonderd mijl ten westen van Carnavon aan de westkust van Australië. Later bleek dat de Zaanland het schip op het kantje te zijn misgelopen. De raider boorde een Griek de grond in, maar die wist nog net zijn bestek te seinen en daar kwam de Sydney op af.
Vrijdag 5 december 1941 Vanavond heb ik voor het eerst mijn nieuwe strijkbout gebruikt. Wat scheelt dat een stuk als je je goed strijkt, het lijkt wel helderder.
In Libië gaat het niet meer zo goed. De Russen drijven in het zuiden de Duitsers terug, maar bij Moskou is de toestand nog ernstig.
We varen ongeveer twee weken lang langs de parallel van 35° 10’ zuid, dus steeds een westelijke koers. Vandaag hadden we banket, en morgen krijgen we speculaas, door de kok gebakken. Het is immers Sinterklaas.
Maandag 8 december 1941 Vanochtend vroeg kwam de verraderlijke aanval van Japan op Honolulu, Manila en Pearl Harbour. Ook Nederland is nu in oorlog met Japan. De berichten zijn nog erg verward.
Nu eens over wat anders praten en wel over de aardrijkskunde op onze reis. Om middernacht van 8 op 9 december bevonden we ons op een afstand van ongeveer honderdzestig zeemijl noordelijk van het eiland Ile Amsterdam - 77½° O.L. en ongeveer 37° 50’ Z.B. Dat eiland ligt op zijn beurt weer zo'n vijftig mijl ten noorden van het eiland Ile St. Paul. Beide eilanden zijn van vulkanische oorsprong en in Frans bezit. Ile St. Paul is 271 meter hoog en bij helder weer op dertig mijl afstand zichtbaar. Een groot deel van het eiland wordt gevormd door een krater waarbinnen een basin dat een verbinding met zee heeft. De Fransen vestigden hier in 1840 een nederzetting, maar dit was van korte duur. In 1874 verbleef er, voor ruim drie maanden, een Franse missie die zich bezighield met de observatie van de doorgang van de planeet Venus. De Eure richtte er in 1893 een depot op van dertien vaten met voedsel en kleding, opgeslagen in een van ruwe stenen gebouwde hut met een strooien dak.
De HMS Terpsichore vond er in 1903 nog tien vaten van terug: intussen lagen er vier goede, sterke boten op het strand. In 1910 was de s.s. Wakefield op het eiland en vond nog zeven volle vaten, waarvan twee open met rottende blikken vlees, de hut was in goede toestand en de boten lagen er nog. Op de deuren van de hut valt te lezen: France, Vivres et Vêtement pour naufragés, Eure, Janvier, 1893. Op het eiland zijn veel konijnen, zeevogels, eieren, vis en schelpdieren, zoals oesters, mosselen en kreeften. Veel nuttig voedsel dus. Ook groeit er wat groente. En er zijn een paar poelen met zoet water, dat dertig dagen na regenval te voorschijn komt. Bij de hut is er bij laag water een kleine poel met kokend water.
Schoeners van Réunion, die hier komen om te vissen, varen het kraterbasin binnen en maken de schepen aan de noordkant vast. In 1928 werd er een fabriek voor het inblikken van schelpdieren gevestigd maar dit werd op order van het gouvernement in 1931 gesloten. Volgens de Engelse Zeilaanwijzingen kun je op het hoogste punt van het eiland dagelijk schepen zien passeren. Dit zijn vast schepen geweest die de grootcirkelroute volgden tussen Australië en Afrika: dat is nu in oorlogstijd allemaal gewijzigd.
Het Franse eiland Réunion dat van vulkanische oorsprong is, ligt driehonderdzestig mijl ten oosten van Madagaskar en 95 mijl westzuidwestelijk van Mauritius. Het ligt zo'n vijftienhonderd mijl in noordoostelijke richting van St. Paul verwijderd. Réunion werd in 1507 ontdekt door de Portugees Don Pedro Mascarenhas en het was toen helemaal onbewoond door mens of dier. Ile Amsterdam is groter en 910 meter hoog. Het werd op 18 maart 1522 ontdekt door de tochtgenoten van Magellaan tijdens hun reis rond de wereld met de Victoria. Magellaan zelf was immers op 27 april 1521 op de Filippijnen gedood. Antonio van Dieman, die het eiland op 17 Juni 1633 zag, noemde het Nieuw Amsterdam: naar zijn schip. Daarna is het nog door vele zeevaarders bezocht. Het Duitse zuidpoolexploratieschip Gauss liet drie houten kisten achter, gemerkt met een rood kruis, en een waterdichte blikken doos met lucifers. Er is veel vis en kreeft bij de landingsplaats en verder wat vee en konijnen. Het Franse oorlogsschip Bourdonnais hees in 1892 op beide eilanden de Franse vlag.
Van april tot oktober waaien bij deze eilanden krachtige westelijke winden.
Doneer!
Dinsdag 2 Dec. ’41. Vanavond zei de B.B.C. (de Engelsche radio-omroep), dat de “Sydney” (zie bldz. 188) een raider tot zinken gebracht had en daarna zelf vermist werd.-Australië zal een nieuwe “Sydney” bijeenbrengen. De Duitschers trekken bij Rostov nog steeds terug.- De naam van de raider was “Stiermark” van de Nord-Deutscher Lloyd; hij was te Japan uitgerust, doch was verdoopt in “Pommern nr. 41”; 191 het gebeurde 300 mijl bewesten Carnavon a/d Westkust van Australië; de “Zaanland” bleek later op het kantje hem misgeloopen te zijn; de raider boorde een Griek in de grond, doch deze wist nog even zijn bestek te seinen, waar de “Sydney” op af kwam.-
Vrijdag 5 Dec. ’41. Vanavond voor het eerst mijn nieuwe strijkbout gebruikt (bldz. 168; maar wat scheelt dat een stuk als je je goed strijkt, het lijkt wel helderder!
In Lybië gaat het niet meer zo goed (bl. 189); de Russen drijven in het Zuiden de Duitschers terug, maar bij Moskou is de toestand nog ernstig.-
Wij varen ongeveer 2 weken lang langs de parallel van 35° 10’ Zuid, dus steeds een We koers.- Vandaag hadden wij banket, en morgen is het speculaas; door de kok gebakken- Het is immers Sinterklaas!
Maandag 8 december 1941. Vanochtend vroeg kwam de verraderlijke aanval van 192 Japan op Honolulu, Manila en Pearl Harbour. Ook Nederland is nu in oorlog met Japan! De berichten zijn nog erg verward.- (Zie bl. 1337).-
Nu eens over wat anders praten, en wel over de aardrijkskunde op onze reis. Te middernacht van 8 op 9 December bevonden wij ons op een afstand van ongeveer 160 zeemijlen beNoorden het eiland Ile Amsterdam (77½ graad Ol. ± 37°50’ Zb.), dat op zijn beurt weer ± 50 mijl beNoorden het eiland Ile St. Paul ligt. Beide genoemde eilanden zijn van vulkanische oorsprong, en Fransch bezit. Ile St. Paul is 271 Meter hoog, en bij heldere weer op 30 mijl afstand zichtbaar. Een groot deel van het eiland wordt gevormd door een krater, waarbinnen een bassin, dat met zee verbinding heeft. De Franschen vestigden hier in 1840 een nederzetting, die echter kort duurde. In 1874 vertoefde de Fransche missie, voor observatie van de 193 doorgang van de planeet Venus, hier ruim drie maanden. De “Eure” richtte in 1893 hier een depot op van voedsel en kleeren (in 13 vaten), in een van ruwe steenen gebouwde hut, met strooien dak. Het H.M.S. “Terpsichore” vond in 1903 nog 10 vaten, terwijl 4 goede sterke booten op het strand gehaald waren. Het s.s. “Wakefield” vond in 1910 nog 7 volle vaten, de hut was in goede toestand, en de booten lagen er nog. Op de deuren van de hut leest men:
“France, Vivres et Vêtement pour naufragés, Eure, Janvier, 1893. Op het eiland zijn veel konijnen, zeevogels en eieren, visch, schelpvisch (= oesters, mosselen, kreeften enz.), dus veel nuttig voedsel. Ook groeit er eenige groente. Er zijn eenige poelen met zoetwater, dat 30 dagen na regen te voorschijn komt; bij de hut is een kleine poel met kokend water, bij laag water.
194 Schoeners van Réunion, die hier voor visch komen, komen het kraterbassin binnen en maken daar aan de noordkant vast. Een fabriek voor inblikken van schelpvisch werd in 1928 gevestigd, doch werd op order van het gouvernement in 1931 gesloten. Schepen passeeren dagelijks in zicht van de top van het eiland. (Aldus volgens de Engelsche Zeilaanwijzingen; dit waren zeker schepen die de grootcirkelroute volgden tusschen Australië en Afrika, hetgeen nu in oorlogstijd allemaal gewijzigd is). [N.B.: het Franse eiland Réunion dat van vulkanische oorsprong is, ligt 360 mijl beOosten Madagaskar, en 95 mijl WZW. van Mauritius; het ligt ± 1500 mijl in NOe richting van S. Paul verwijderd; het werd in 1507 ontdekt door de Portugeesch Don Pedro Mascarenhas; het was toen geheel onbewoond door mensch of dier.].
Het andere eiland, Ile Amsterdam, is grooter, en 910 Meter hoog. Het werd ontdekt 195 door de tochtgenooten van Magellaan, gedurende hun reis rond de wereld met de “Victoria”, op 18 Maart 1522. Magellaan zelfs was immers 27 April 1521 in de Philippijnen gedood. Antonio Van Dieman, die het eiland 17 Juni 1633 zag, noemde het Nieuw Amsterdam, naar zijn schip. Daarna is het nog door vele zeevaarders bezocht. De “Eure” vestigde in 1893 een depot van voedsel en kleeren, in een spelonk, aan welke ingang een bord geplaatst was met: “France, Vetements pour naufrages, Eure, Janvier, 1893.” In 1913 bestond het depot uit 7 vaten, waarvan 2 open met verrotte blikken vleesch; de andere vaten zijn waarschijnlijk ook zoo. Het Duitsche Zuidpool exploratie schip Gauss liet 3 houten kisten achter; gemerkt met een rood kruis, en een waterdichte blikken doos met lucifers. Er is veel visch en kreeft bij 196 de landingsplaats, verder eenige kudden vee en eenige konijnen. De Fransche vlag werd in 1892 op beide eilanden geheschen door het Fransche oorlogschip “Bourdonnais”.- Van April tot October waaien sterke We winden bij deze eilanden.-
