Noord-Atlantische Oceaan, zaterdag 16 januari 1943 16-01-1943
Liverpool - New York
Kleren repareren
Zaterdag 16 januari 1943 Om middernacht op wacht komend was het miezerig weer. Motregen, met vrij slecht zicht. Om één uur 's nachts schoot de wind ineens uit tot westnoordwest 6 tot 7, met zware regenbuien. Om twee uur 's nachts moest het konvooi, zoals gisteren overdag al geseind was, koers veranderen van 270° tot 310° zonder verder sein. De rechterkolommen hadden al vaart moeten minderen in verband met deze koersverandering, Toen we, na ons angstvallig te hebben vastgehouden aan nummer 81 om twee uur 's nachts stuurboord uit gingen, voeren we bijna de Noorse tanker Velma met nummer 102 doormidden, omdat die geen koers veranderd had. In het slechte zicht, met de striemende regen in je gezicht, zagen we hem te laat. De Velma is leider van de tiende kolom, rechts van ons. Dit omdat nummer 101 niet verschenen was toen we uit Engeland vertrokken. Er misten trouwens nog meer schepen. Maar dat gebeurt iedere reis.
Gelukkig gebeurde er niets. We stopten eerst en voeren daarna vol vooruit met stuurboordsroer achter hem langs. Maar om half negen vanochtend, met dag worden, bleek het hele konvooi uit en door elkaar te liggen. Maar alle schepen waren nog wel present. We hadden bij die nachtelijke koersverandering onze zijlichten en heklicht gedempt aan, net als veel andere schepen. Er kwamen nog meer U-bootrapporten: er zaten drie stuks, heel ver weg, om ons heen.
We zijn nu met 43 schepen: 28 Engelse, vier Amerikanen, drie Hollanders, zes Noren, een Joegoslaaf en een Panamees. De bestemming is als volgt: 25 voor New York, twee voor Halifax, vijf voor Kaapstad, vijf voor Durban, een voor Freetown/Bathurst, een voor Freetown, een voor Lagos, een voor Pernambuco en twee met bestemming onbekend. De schepen voor Zuid-Afrika, West-Afrika en Zuid-Amerika zitten op de linkervleugel van het konvooi, zoals de voor Kaapstad bestemde Bodegraven en Baarn, beide van de KNSM. De Bodegraven lag met Nieuwjaar 1942/43 nog bij ons in Durban, samen met de Salland. De Halifaxschepen varen op de rechtervleugel. Het percentage tankers is geringer dan bij vorige reizen: zestien van de 43 schepen zijn tankers. Zou het feit dat het merendeel van die tankers nu naar Afrika gaan te maken hebben met de Noord-Afrika veldtocht? Er zijn wel meer nettenschepen in dit konvooi maar ze hebben de netten nog niet uit.
Dit is een zogenaamd 9½ mijls konvooi, maar het meeste wat we gedraaid hebben is negen mijl en heel vaak nog minder. Het escorte bestaat uit zes vaartuigen: de jagers H 44 Highlander, H 64 Beverley en de korvetten K 48 Anemone, K 56 Asphodil, K 184 Abelia en K 32 Coreopsis. De korvetten hebben veelal bloemennamen, zoals hier ook het geval was.
Het middagbestek was: 57° 40’ N.B. en 20° 55’ W.L., afgelegd etmaal 175 mijl. De barometer had om één uur vannacht zijn laagste stand bereikt, dat wil zeggen ongeveer 977 mb. De wind die oostzuidoost geworden was, schoot uit tot westnoordwest en nam toe tot kracht 6/7. Daarbij zware regens terwijl de barometer geleidelijk rees. Om vier uur 's middags: barometer 982,3 mb., lucht 10°, zeewater 9,5°, wind zuidwest 5, met korte, matig hoge westelijke deining zodat het schip nogal slingerde. Maar niet met zulke rukken als de vorige uitreis. De boel blijft nu tenminste op tafel staan en je kunt zitten schrijven zonder je met handen en voeten te moeten vasthouden.
De lucht was overdag helder wolkdrijvend. Vanavond werd het weer buiig. We treffen het anders goed met het weer: winterdag op de Noord-Atlantische Oceaan. En koud is het nog niet, maar dat zal onder de Amerikaanse kust wel veranderen. Vanavond weer een koersverandering, noordelijker, we sturen nu zelfs 334°: dus bijna noordelijk. Er loeren weer U-boten in de buurt.
Ik heb vandaag mijn eergisteren gewassen en gisteren buiten gehangen wasgoed droog gekregen en netjes opgevouwen in de laden gelegd. Er zaten ook handschoenen, pullover en een bivakmuts bij. Dat wollen goed moet ook eens gewassen. Anders zijn je boorden en overhemden zo gauw vuil.
Ik zag nog dat als onze marineseiners een vlaggesein van de commodore opzetten, ze dat eerst halfstok hijsen en als ze zien dat de hele rechtervleugel het begrepen heeft, halen ze het helemaal op. Dit is vast een afspraak tussen de seiners van de commodore en de onze van de vice-commodore.
Oorlogsnieuws De Russen boeken nog steeds snelle vooruitgang. De RAF heeft tien van de laatste dertien nachten boven Duitsland gebombardeerd. Admiraal Cunningham - chef van de vloot bij Noord-Afrika - heeft verklaard dat de geallieerden al bijna duizend schepen heen en weer hebben geconvoieerd naar Noord-Afrika. En dat met maar drie procent verlies, hoewel er soms wel vijftig duikboten binnen en buiten de Straat van Gibraltar lagen te wachten. Verder kunnen onze schepen zowel in het oosten als westen van de Middellandse Zee weer varen. Konvooien voor Malta worden vanuit Alexandrië door vliegtuigen beschermd. Drie Japanse vliegtuigen, die Calcutta weer eens wilden bombarderen, werden door nachtjagers opgewacht: een jager schoot ze alle drie neer.
Ziezo, zojuist wat kleren gerepareerd en knopen aangezet. Sokken die gestopt moeten worden, neem ik mee naar Spalding. Nu maar slapen. Ik ga op dit moment meestal half aangekleed te kooi, want met al je kleren aan rust je niet goed uit.
Doneer!
Zaterdag 16 Januari 1943. Om middernacht op wacht komend was het miezerig weer: motregen, met vrij slecht zicht. Te 1 uur v.m. schoot de wind ineens uit tot WNW. 6 à 7, met zware regenbuien. Te 2 uur v.m. moest het convooi zooals gisteren overdag al geseind was, koers veranderen van 270° tot 310° zonder verder sein. Vanaf 1 uur v.m. hadden de rechterkolommen, dus ook wij, al vaart moeten minderen in verband met deze koersverandering, Toen wij, na ons angstvallig te hebben vastgehouden aan nr. 81, te 2 uur v.m. stuurboord uit gingen, voeren wij bijna de nr. 102 (de Noorsche tanker “Velma”, die leider van de 10e kolom, rechts van ons was, omdat nr. 101 niet verschenen was toen wij vertrokken uit Engeland; er misten trouwens nog meer 772 schepen, doch dit gebeurt ieder reis) doormidden, die géén koers veranderd had en maar door bleef liggen; in het slechte zicht, met de striemende regen in je gezicht, zagen wij hem te laat.
Gelukkig ging het vrij; wij stopten eerst, en daarna vol vooruit met stuurboordsroer achter hem langs. Maar te 8.30 met dag worden, bleek het geheele convooi uit en door elkaar te liggen; maar alles was nog present. Wij hadden onze zijlichten en heklicht gedempt aan, bij die nachtelijke koersverandering, evenals vele andere schepen dit deden. Er kwamen nog meer U-boot rapporten; er zaten 3 stuks zeer ver weg, om ons heen.-
Wij zijn nu met 43 schepen: 28 Engelsche, 4 Amerikanen, 3 Hollanders, 6 Noren, 1 Yugoslaaf en 1 Panamees. De bestemming is als volgt: 25 voor New-York, 2 voor Halifax, 5 voor Kaapstad, 5 voor Durban, 1 voor Freetown/Bathurst, 1 voor Freetown, 1 voor Lagos, 1 voor Pernambuco en 2 onbekend. [1] De schepen voor Zuid-Afrika, 773 West-Afrika en Zuid-Amerika zitten op de linkervleugel van het convooi (dus b.v. de voor Kaapstad bestemde “Bodegraven” en “Baarn”, beide van de K.N.S.M.; de “Bodegraven” lag nieuwjaar 1942/’42 nog bij ons in Durban [2] met de “Salland”); en de Halifax-schepen op de rechtervleugel. Het percentage tankers is geringer dan vorige reizen: 16 stuks uit 43 schepen zijn tankers. Zou dit in verband staan met de Noord-Afrika veldtocht, dat daar nu meer tankbooten heen gaan? Er zijn al meer nettenschepen (bl. 686;694) in dit convooi, maar ze hebben de netten nog niet uit.
Dit is een z.g. 9½ mijls-convooi, maar het meeste wat we gedraaid hebben is 9 mijl, en heel vaak nog minder. Het escorte bestaat uit 6 vaartuigen: de jagers “H 44” (“Highlander”); “H 64” (“Beverley”), en de korvetten “K 48” (“Anemone”), “K 56” (“Asphodil”), “K 184” (“Abelia”) en “K 32” (“Coreopsis”). De korvetten hebben veelal bloemennamen, zooals hier ’t geval was.-
Het middagbestek was: 57° 40’ Nb. en 20° 55’ Wl., afgelegd etmaal: 175 mijl.- De 774 barometer had te 1 uur v.m. zijn laagste stand bereikt (± 977 mb..); de wind die OZO. was geworden, schoot uit tot WNW., en nam toe tot kracht 6 à 7, met zware regens (zie ook ons avontuur op bldz. 772/772 tijdens die buien), terwijl de barometer vanaf 1 uur v.m. geleidelijk rees. Te 16 uur: barometer 982,3 mb., lucht 10°, zeewater 9,5°, wind ZW.5, met korte, matig hooge, Westelijke deining, zoodat het schip nogal slingerde, maar niet zoo met rukken als vorige uitreis (zie ook bldz. 770), en de boel blijft nu tenminste op tafel staan, en je kunt zitten schrijven zonder je met handen en voeten te moeten vasthouden.
De lucht was overdag helder wolkdrijvend; vanavond werd het weer buiig. Wij treffen het anders goed met het weer: “winterdag” op de Noord-Atlantische Oceaan. En koud is het nog niet, maar dat zal onder de Amerikaansche kust wel veranderen!- Vanavond weer een koersverandering, wéér noordelijker; wij sturen nu zelfs 334°, dus bijna Noord; er zitten weer U-booten te 775 loeren. [3]
Ik heb vandaag mijn eergisteren gewasschen, en gisteren buiten gehangen, waschgoed, droog gekregen in de hut, en netjes opgevouwen en in de laden gelegd. Er waren ook handschoenen, pullover, bivakmuts bij, dat wollen goed moet ook eens gewasschen, anders zijn je boorden en overhemden zoo gauw vuil.
Ik merkte nog op, dat, als onze marine-seiners een vlaggesein opzetten (van de Commodore), dat zij het dan eerst halfstok hijschen, en als zij zien dat de geheele rechtervleugel het begrepen heeft, dan halen ze het geheel vóór. Dit is zeker een afspraak tusschen de seiners van de Commodore, en de onze van de Vice-Commodore.-
--- Oorlogsnieuws: de Russen vorderen nog steeds snel.- De R.A.F. is 10 van de laatste 13 nachten boven Duitschland wezen bombardeeren.- Admiraal Cunningham (chef van de vloot bij Noord-Afrika) heeft verklaard dat de geällieërden bijna 1000 776 schepen reeds heen en weer geconvoieerd hebben naar Noord-Afrika met slechts 3% verlies, ofschoon er wel eens 50 duikbooten binnen en buiten de Straat van Gibraltar lagen te wachten. Verder kunnen onze schepen weer varen zoowel in ’t O. als in ’t W. der Middellandsche Zee; convooien voor Malta vanuit Alexandrië worden door vliegtuigen vanuit Noord-Afrika beschermd.- 3 Japansche vliegtuigen, die Calcutta weer eens wilden bombardeeren, werden door nacht-jagers ontvangen; 1 jager schoot ze alle drie neer! ---
Ziezoo, juist wat kleeren gerepareerd, knoopen aangezet enz. Mijn sokken die gestopt moeten worden, neem ik nu naar Spalding mee. Nu maar slapen; ik ga nu meestal half aangekleed te kooi, want met al je kleeren aan, rust niet uit.
[1] De z.g. “Southward bound vessels” zie bldz. 807.-
[2] Zie bldz. 205.-
[3] Op de M.D. waren er 2 U-booten NNW. Van ons, 170 mijl weg; en 1 U-boot 210 mijl West van ons.-
