Midden op de oceaan, dinsdag 24 juni 1941 24-06-1941
Liverpool - Port of Spain (Trinidad)
Geen hulp mogelijk
24 juni 1941 Tussen twee haakjes, tijdens ons verblijf in Liverpool kwam ook de Waterland binnen. De thuisreis verliep zonder avonturen maar op de uitreis waren er vier schepen in zijn konvooi getorpedeerd. De Eemland daarentegen had een afschuwelijke reis achter de rug. Het schip was even na de Waterland in Hull binnengelopen. Kapitein Swart had maar één reis gemaakt sinds ik op vijf oktober vorig jaar van de Eemland af ging. Net op tijd. Het begon al op de uitreis toen het konvooi, voor Oban liggend, door vliegtuigen werd gebombardeerd. De bommen vielen dicht bij het schip. Daarna werd het op de thuisreis vanuit West-Afrika bij de Kaap Verdische Eilanden twee tot drie nachten achter elkaar door duikboten aangevallen. Waarschijnlijk was dit de reden waarom we twee dagen moesten wachten met ons vertrek uit Freetown want de Eemland zat in het konvooi dat net voor ons was uit gevaren.
Tijdens de aanvallen werden er verschillende schepen getorpedeerd. Daaronder het slagschip Malaya dat ’s nachts midden in het konvooi voer. Het schip bleef bleef drijven en ging vermoedelijk naar New York voor reparatie. Het konvooi werd ontbonden en de schepen gingen op eigen gelegenheid en op volle kracht verder. De Eemland voer naar de Bermuda’s en daarna naar Halifax. Daar vandaan vertrokken ze in konvooi naar Engeland maar op tweehonderd mijl van Groenland was er weer een duikbootaanval. Een volgeladen tanker vloog in één klap in brand en alle opvarenden waren op slag dood. Een schip ernaast zonk ook en acht mensen daarvan wisten in een sloep het schip te verlaten maar kwamen niet weg uit de brandende, op het water drijvende, olie. Ze waren misschien tweehonderd meter van de Eemland verwijderd maar er was geen hulp mogelijk. Het konvooi ging daarop uit elkaar en in de buurt van Engeland werd de Eemland met hulp van een vliegtuig en een torpedojager weer terug in het konvooi gebracht en bereikte tenslotte de haven.
Zo luidde het verhaal van tremmer Westink die ik toevallig sprak op de Alien Office van de politie in Liverpool. Hij was overgeplaatst naar de Waterland omdat de Eemland Chinees machinekamerpersoneel zou krijgen. In Liverpool hoorden we dat de Westland halverwege, onderweg van New York naar Engeland, motorschade had opgelopen en was teruggegaan voor reparatie. Verder werd er verteld dat de weekbetalingen in Holland niet meer werden uitbetaald voor diegenen die voor Engeland voeren. Ik ben benieuwd hoe dat thuis gaat. Ik hoop dat u zich evengoed wel kunt redden.
Wat zou ik graag eens thuis kijken in onze mooie woning met ons mooie ameublement. Als ik het geluk heb gezond en wel in Holland terug te komen, wat zal dat voor ons beiden een grote vreugde zijn. Piekert u maar niet teveel. Mevrouw Esman zal u wel troosten, ze is een erg lief mens. Er zijn anders al heel wat van onze zeelui en schepen gedood en vernietigd. Maar, de konvooibewaking is al heel veel beter dan een jaar geleden. Vergelijk bijvoorbeeld maar eens mijn eerste konvooireis en de vorige.
Doneer!
24 Juni 1941. --- Tusschen twee haakjes, tijdens ons verblijf te Liverpool kwam ook de “Waterland” 97 binnen daar; deze had een thuisreis zonder avonturen gehad, maar op zijn uitreis waren er vier schepen in zijn convooi getorpedeerd. [1] De “Eemland” echter had een verschrikkelijke reis gehad; deze boot was even na de “Waterland” binnengekomen, maar te Hull; (kapitein D. Swart); hij had slechts 1 reis gemaakt sinds ik 5 Oktober vorig jaar (zie bldz. 48) er afging (juist bijtijds dus!); het begon al op de uitreis toen hij te Oban liggende door vliegtuigen gebombardeerd werd en de bommen dicht bij het schip vielen; daarna op zijn thuisreis van West-Afrika werd zijn convooi bij de Kaap Verdische eilanden gedurende 2 of 3 nachten door duikbooten aangevallen. [Dit was waarschijnlijk de reden dat met twee dagen gewacht hebben met vertrek Freetown (zie bldz. 72) want de “Eemland” zat in het convooi dat er vóór ons uit Freetown vertrokken was.] Schepen werden getorpedeerd, o.a. het slagschip “Malaya” dat des 's nachts midden tusschen het convooi voer, doch bleef drijven. (Vermoedelijk ging 98 het naar New York voor reparatie). Toen werd het convooi ontbonden en de schepen gingen verder op eigen gelegenheid volle kracht verder. De “Eemland” ging naar de Bermuda’s, en daarna naar Halifax.
Hiervandaan vertrokken zij in convooi naar Engeland, maar 200 mijl van Groenland was er weer een duikbootaanval; een volgeladen tankboot vloog met 1 slag in brand; alle opvarenden van deze boot waren op slag dood; een boot ernaast zonk ook en 8 menschen wisten in een sloep het schip te verlaten, doch zij konden niet uit de brandende olie van de tanker komen die op het water dreef; zij waren misschien 200 meter weg van de “Eemland” doch geen hulp was mogelijk. Toen ging het convooi uit elkaar; tegen Engeland kwam de “Eemland” door een vliegtuig en een torpedo jagers weer in ‘t convooi en bereikte tenslotte de haven. [2]
Tot zoover luidde het relaas van een tremmer (J. Westink) die ik toevallig op de 99 “Aliens-office" van de politie te Liverpool sprak; hij was nl. overgeplaatst naar de “Waterland” omdat de “Eemland” Chineesch machinekamerpersoneel zou krijgen.
Van de “Westland” hoorden wij in Liverpool dat deze boot onderweg van New York naar Engeland, ongeveer halfweg, motorschade had gekregen en teruggegaan was voor reparatie.- Verder werd er verteld dat de weekbetalingen in Holland niet meer uitbetaald werden voor diegenen die voor Engeland voeren. Ik ben benieuwd hoe dat thuis gaat. Gelukkig kunt u zich evengoed wel redden, naar ik hoop.
Wat zou ik graag eens thuis kijken bij onze mooie woning en ons mooie ameublement. Als ik het geluk heb gezond en wel in Holland terug te komen, wat zal het voor ons beiden een groote vreugde zijn! Piekert U maar niet teveel; mevrouw Esman zal U wel troosten, zij is een erg lief mensch. Er zijn anders al heel wat van 100 onze zeelui en schepen vernietigd en gedood; maar de bewaking van de convooien is al heel veel beter dan een jaar geleden. Vergelijk b.v. de begeleiding van mijn eerste convooireis (bldz. 21 en 23), met die van de vorige convooireis (bldz. 73,74.). ---
[1] Dit uitvarende convooi ging eerst tot 66½ graden Noorderbreedte! Koud in de winterdag!-
[2] Zie bl. 350.