Fastnet Rock, Ierland, zaterdag 30 september 1944 30-09-1944
Liverpool - New York
Veel Liberty-schepen
Zaterdag 30 september 1944 Buiig, jagende lucht. Op de dagwacht motregen. ’s Avonds goed weer, de wind was eerst westzuidwest, later noord, matig. Het verlichte hospitaalschip is de afgelopen nacht verdwenen. Middag: 49° 59’ N., 10° 37’ W., afgelegd etmaal 185 mijl, bar. 1022,4, lucht 15°, water 11°, wind westnoordwest 3. Dat middagbestek was negentig mijl ten zuidzuidwesten van Fastnet Rock aan de zuidpunt van Ierland. We sturen voorlopig een westelijke koers. Er voegden zich hier nog verschillende schepen bij het konvooi. Ik telde ’s middags ongeveer 74 schepen in twaalf kolommen, met acht escortes. Er zijn zeventien tankers en 35 Liberty-schepen. Amerika is goed vertegenwoordigd want onder de tankers en de gewone schepen zijn er natuurlijk ook Amerikanen bij, dus het grootste deel is Amerikaans. Zonder hun geweldige scheepsbouw hadden we de oorlog ook nooit gewonnen, want hoeveel jaar hebben we voorraden aangevoerd over zee voor de invasie van West-Europa kon beginnen. En nu zijn er veel meer en veel grotere konvooien dan zo’n twee jaar geleden toen we nog midden in de Battle of the Atlantic - de Slag om de Atlantische Oceaan - zaten. En die slag is eindelijk toch gewonnen. Al zijn er nog veel verliezen zoals bijvoorbeeld tijdens onze vorige reis.
’s Middags ging de K 92 alle kolommen langs om de nummers en namen van de schepen te noteren. We hadden geen naam op het schip geschilderd maar hadden de naamborden uitgehangen. Zo gaat dat in de oorlog: alle schepen zijn grijs geschilderd en hebben vaak een witte top op de masten en schoorsteen. De korvet keek vast of het konvooi compleet was. Dat controleren ze meestal.
’s Middags van 17.08 tot 19.13 uur ging er weer een vliegtuig voor een verkenningsvlucht de lucht in vanaf het MAC-schip. MAC betekent Merchant Aircraft Carrier ofwel vliegdekschip van de koopvaardij. Die MAC-schepen hebben drie vliegtuigen aan boord. Die in ons konvooi heeft nummer 74, de Empire Mac Coll. Het is een tanker waarop een vliegdek is gebouwd. Er zouden er twee komen maar er is er maar één. Het schip vaart achteraan in de zevende kolom zodat er genoeg manoevreerruimte is. Als een vliegtuig opstijgt, vaart de boot tegen de wind en gaat het vliegtuig er aan de voorzijde af. Bij de landing vaart de MAC ook tegen de wind en nadert het vliegtuig van achteren. Worden de vliegtuigen niet gebruikt, dan staan ze meestal alle drie met opgeklapte vleugels op het achterdek waar een opklapbare opheining is aangebracht. Bij de landing grijpen de vliegtuigen een haak die met behulp van kabels dwars over het dek is gespannen zodat ze snel tot stilstand komen. Er gebeuren wel eens ongelukken mee, zoals we bij vorige reizen wel hebben gezien. Bij start en landing staan er mannen in asbestpakken - bescherming tegen brand - klaar en er is een seiner die met een soort plankjes aangeeft wat het vliegtuig moet doen. Ook is het reddingsschip dan altijd in de buurt. De MAC heeft dan de gele vlag Y op als teken dat het schip in actie is.
Oorlogsnieuws In Brabant wordt hevig gevochten. Arnhem en Nijmegen zijn verwoest. De geallieerden staan vier mijl van ’s-Hertogenbosch.
Vanochtend, toen de andere schepen in zicht kwamen, hebben we nog een uur lang een hele slag rondgevaren: een oefening in koers veranderen.
Doneer!
Zaterdag 30 Sept. ’44. Buiig jagende lucht; op Dagwacht motregen. Des avonds goed weer, wind eerst WZW., later Noord, matig.- Het verlichte hospitaalschip is de afgeloopen nacht verdwenen.- MD.: 49° 59’ N., 10° 37’ W., afgelegd etmaal 185 mijl; 1524 bar. 1022,4; lucht 15°, water 11°, wind WNW. 3. Dat middagbestek was 90 mijlen ZZW. van Fastnet Rock (aan de Zuidpunt van Ierland), en wij gaan voorlopig een Westelijke koers sturen. Er voegden zich hier nog verscheidene schepen [1] bij het convooi, en ik telde des n.m. ± 74 schepen in 12 kolommen [2]; o.a. 17 tankbooten en 35 Liberty-schepen, dus Amerika is wél goed vertegenwoordigd, want van de tankbooten en de gewone schepen zijn er natuurlijk ook Amerikanen bij, dus de grootste helft is Amerikaansch. Zonder hun geweldige scheepsbouw hadden wij de oorlog ook nooit gewonnen; want hoeveel jaren hebben wij niet voorraden aangevoerd over zee, alvorens de invasie van West-Europa kon beginnen. En nu zijn er veel méér, en veel gróóter, convooien, dan b.v. 2 jaar geleden, toen wij nog midden 1525 in de “Battle of the Atlantic”(= Slag van de Atlantische Oceaan) zaten? En die slag is toch eindelijk gewonnen, al zijn er nog veel verliezen, zooals b.v. voorige reis (bl. 1498).
- Des n.m. ging de “K 92” alle kolommen langs varen, om de nummers en namen der schepen op te nemen, want we hadden wel géén naam op het schip geschilderd, [3] doch hadden de naamborden uitgehangen; de korvet ging zeker kijken of wij allemaal compleet waren; dat doen ze meestal; voor controle.
Des n.m. 17.08-19.13 ging er weer 1 vliegtuig de lucht in van het MAC [4]-schip (carrier) voor verkenning tegen de avond. Die MAC-schepen hebben 3 vliegtuigen; er is er 1 in ons convooi, de nr. 74 “Empire Mac Coll”, een tankboot, met vliegdek er op gebouwd. Er zouden er 2 komen, doch er is er maar 1; 1526; hij vaart áchteráán in de 7e kolom, om ruimte te hebben; want als het vliegtuig opstijgen moet, vaart hij tegen de wind, en gaat ’t vliegtuig er vóóruit af. Moet ’t vliegtuig dalen, dan vaart hij ook tegen de wind, en daalt het vliegtuig van achteren inkomend. [5] Worden de vliegtuigen niet gebruikt, dan staan ze meestal alle 3, met opgeklapte vleugels, op ’t achterdak, waar er een soort heining opklapbaar omheen is. Als de vliegtuigen dalen, grijpen ze met een haak in dwars over dek gespannen kabels, om gauw te stoppen. Er gebeuren wel eens ongelukken bij; zooals wij wel gezien hebben, vorige reizen. Bij dalen en opstijgen zie je mannen met asbestpakken (tegen brand) klaar staan, en er is iemand die seint 1527 wat het vliegtuig moet doen; [6] ook is het “reddingschip” altijd bij de hand bij dalen en opstijgen. De MAC-boot heeft dan de geele vlag “Y” geheschen, als sein dat hij met zijn operaties bezig is.-
--- Oorlogsnieuws: in Brabant wordt hevig gevochten; wat een verwoesting is dat; Arnhem en Nijmegen zijn verwoest! De gealliëerden staan 4 mijl van ’s Hertogenbosch. ---
Vanochtend, toen de andere schepen (bl. 1524) in zicht waren, hebben wij nog een uur lang een heele slag rondgevaren, als oefening in koers veranderen.
[1] Van het Engelsch Kanaal?
[2] Met 8 escortes.-
[3] Dat hoort zoo in de oorlog; alle schepen grijs geschilderd, vaak met witte top van masten en schoorsteen.-
[4] Merchant Aircraft Carrier = koopvaardijvliegdekschip.
[5] Zie ook bldz. 1535.-
[6] Met een soort plankjes in elke hand.
